
Muốn thoả thuận lịch phun thuốc với vườn bên cạnh trong mùa hoa, hãy sang nói chuyện trước khi hoa nở: báo cho họ biết chỗ đặt tổ, lịch hoa của vườn mình, đề nghị phun chiều muộn và nhắn trước khi phun để mình kịp che tổ. Đề nghị càng cụ thể, càng ít làm phiền họ thì càng dễ được nhận lời.
Tổ ong đặt trong đất nhà mình, nhưng ong không biết ranh đất. Ong dú bay quanh tổ một khoảng, và hàng cây sát rào nhà bên vẫn nằm trong vùng ong ghé. Một lần phun giữa trưa của hàng xóm có thể làm hao cả mùa công sức. Mà hàng xóm thì không có lỗi gì, họ chỉ không biết.
Đến tay không và nói chung chung kiểu «nhờ anh phun nhẹ tay giùm» thì người ta khó làm theo. Hãy chuẩn bị mấy thứ sau:
Cách mở lời quyết định phần lớn kết quả. Một vài nguyên tắc người làm vườn lâu năm hay dùng:
Ví dụ: «Năm nay nhà em đặt mấy tổ ong dú cho vườn thụ phấn, ong này không chích ai đâu, mà nó bay qua cả bên anh nữa. Em sang hỏi lịch phun bên anh để mình tính cho hai bên cùng đỡ.» Câu mở như vậy cho thấy mình tôn trọng việc làm vườn của họ.
Nhiều người nghe ong là sợ bị đốt. Hãy nói ngay ong dú không có ngòi đốt, nhỏ, hiền, không làm phiền người hái trái hay người phun. Bớt một nỗi lo là bớt một lý do từ chối.
Thay vì xin họ ngưng phun, hãy xin họ dời giờ phun về chiều muộn và nhắn trước một tin. Đề nghị càng ít tốn công cho họ thì càng dễ thành thói quen.
Ong có thể ghé cả hoa vườn họ. Có vườn thấy đậu trái đều hơn, có vườn không thấy khác biệt rõ; cứ nói ở mức «có thể», và nếu họ muốn biết chắc thì gợi ý họ để ý so hàng gần rào với hàng xa rào.
| Nội dung | Đề nghị cụ thể | Vì sao dễ được chấp nhận |
|---|---|---|
| Giờ phun | Chiều muộn, sau khi nắng tắt | Giờ mát, người phun cũng đỡ mệt |
| Báo trước | Nhắn tin hoặc gọi trước khi phun | Chỉ tốn một tin nhắn |
| Khu sát ranh | Hàng cây gần rào tránh xịt thẳng lên hoa | Chỉ áp cho vài hàng, không phải cả vườn |
| Ngày gió | Hoãn phun khi gió thổi về phía tổ | Gió mạnh cũng làm hao thuốc của họ |
| Tín hiệu | Treo một mảnh vải màu ở cọc rào khi sắp phun | Người phun thuê cũng nhìn thấy được |
Tín hiệu treo vải nghe đơn giản nhưng rất được việc, nhất là khi người phun là thợ thuê, không phải chủ vườn. Hai bên thống nhất một màu, treo ở một cọc cố định, nhìn thấy là biết chiều nay có phun.
Có vườn phải phun theo lịch của thương lái, của đợt sâu bệnh, hoặc người phun thuê chỉ rảnh giờ trưa. Khi đó đừng ép. Hãy hỏi được họ ngày giờ phun là đủ, phần còn lại mình tự lo:
Cách đóng tổ, giờ phun an toàn và cách đọc nhãn thuốc có trong chuyên mục Thuốc phun và ong.
Thoả thuận cần thời gian, và tổ ong cũng cần thời gian làm quen vườn. Vì vậy nên lên kế hoạch có tổ trước mùa hoa ít nhất vài tuần: vừa đủ để sang bàn với vườn bên, vừa đủ để ong định hướng. Nếu vườn chưa có tổ, có thể tham khảo tổ ong dú giống đã ổn định đàn, đặt sớm rồi dẫn hàng xóm ra xem tận mắt. Thấy con ong nhỏ xíu, hiền lành ra vào cửa tổ, nhiều người tự nhiên dễ chịu hơn hẳn.
Trước mùa hoa vài tuần, lúc hai bên chưa bận. Đừng đợi tới khi ong chết rồi mới sang, vì lúc đó câu chuyện dễ thành trách móc.
Thường không cần. Một thoả thuận miệng rõ ràng, một tín hiệu chung và việc nhắc lại mỗi mùa hoa là đủ cho phần lớn quan hệ láng giềng. Giữ lời từ phía mình là điều quan trọng nhất.
Nói rõ ong dú không có ngòi đốt, thân nhỏ, không làm phiền người. Mời họ ra xem cửa tổ một lần là cách giải thích nhanh nhất.
Xin số điện thoại của người phun hoặc nhờ chủ vườn dặn lại. Tín hiệu treo vải ở cọc rào rất hữu ích vì người phun thuê nhìn là biết, không phụ thuộc trí nhớ của ai.
Đừng vội trách. Ghi lại ngày, giờ, hướng gió, rồi hỏi nhẹ nhàng hôm đó có phun gì không. Có thể nguyên nhân từ nơi khác hoặc từ thuốc lưu dẫn; tìm đúng nguyên nhân giúp giữ được hoà khí.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →
Ong dú ngộ độc thuốc thường chết dồn trước cửa tổ ngay sau đợt phun, có con co giật. Việc đầu tiên: chặn nguồn thuốc, dời tổ, cho nước sạch.
Drone phun thuốc phủ nhanh, hạt mịn dễ trôi nên tổ ong dú dễ dính. Cách giữ đàn: xin giờ bay trước, đóng hoặc dời tổ từ chiều hôm trước, chừa vùng đệm
Phun thuốc nhà màng đang có ong dú thì nên dời tổ ra ngoài từ tối hôm trước, đặt chỗ râm có nước, phun xong thông gió cho khô rồi mới đưa tổ về.
Ong dú cần nước mỗi ngày và hay đậu vũng đọng cạnh chỗ pha thuốc. Hãy tách chỗ pha thuốc xa tổ, đổ nước rửa bình vào hố riêng, đặt máng nước sạch.
Thuốc trừ sâu nhóm neonicotinoid rất độc với ong dú vì thấm vào cây, có trong phấn và mật hoa. Đọc dòng hoạt chất, cảnh báo ong trên nhãn để nhận biết
Thuốc trừ cỏ, thuốc nấm có thể hại ong dú theo đường gián tiếp: mất hoa nền, nước nhiễm thuốc, pha chung với thuốc sâu. Cách phun để giảm rủi ro.
Ong dú nhỏ, không đốt, bay gần tổ và chịu vào những bông hoa nhỏ — đặc điểm làm nó hợp với việc thụ phấn trong vườn trái, nhà màng và vườn rau. Trang này dành cho nhà vườn: ong nhỏ thụ phấn thế nào, cây nào hưởng lợi, đặt tổ ra sao và giữ ong an toàn khi phun thuốc.