
Ong dú thân nhỏ nên có thể lọt ra ngoài nếu nhà lưới dùng loại lưới mắt thưa, hoặc qua khe cửa, mép lưới chân tường, chỗ rách, chỗ nối mái. Với lưới chống côn trùng mắt nhỏ còn nguyên vẹn, ong thường không chui qua được, nhưng khe hở mới là đường thoát hay gặp nhất. Kiểm tra bằng cách quan sát vài buổi ngay sau khi đặt tổ và vá các khe trước mùa hoa là đủ cho phần lớn nhà lưới.
Nhà lưới được dựng để chặn bọ trĩ, rầy, bướm đẻ trứng. Đưa ong vào là đưa côn trùng có ích vào trong vùng đã khép kín, nên chủ vườn hay lo hai chiều: ong bay ra ngoài thì mất công thụ phấn, mà lỗ ong lọt ra được thì sâu hại cũng có thể lọt vào. Câu hỏi về ong thực chất cũng là câu hỏi về độ kín của nhà.
Không cần dụng cụ gì, chỉ cần để ý:
Ghi lại những chỗ thấy ong bò ra, đánh dấu bằng dây buộc màu để ngày hôm sau vá.
| Loại lưới | Giữ ong dú | Ghi chú |
|---|---|---|
| Lưới chống côn trùng mắt nhỏ, còn nguyên | Thường giữ được | Chú ý khe nối, cửa, chân vách |
| Lưới chống côn trùng mắt vừa | Tuỳ loại, có thể lọt | Thử đặt tổ một tuần rồi quan sát |
| Lưới che nắng đen, lưới mắt thưa | Không giữ | Ong ra vào tự do, như vườn ngoài trời |
| Màng nhựa kín | Giữ được | Cần thông gió, dễ nóng — xem bài nhà màng quá nóng |
Không cần đo mắt lưới chính xác. Nhìn ong thật trong vài ngày cho câu trả lời đúng với nhà mình hơn mọi thông số trên giấy.
Không phải lúc nào cũng cần. Ong dú nhớ đường về tổ, nên ong ra ngoài rồi vẫn quay lại. Có nhà vườn còn cố ý mở một khe nhỏ gần tổ sau khi hết đợt hoa trong nhà để ong ra ngoài kiếm ăn thêm, đỡ phải cho ăn bổ sung. Chuyện ong ăn gì khi hết hoa trong nhà được bàn trong mục Nhà màng và nhà lưới.
Nhưng trong đợt hoa chính, ong ra ngoài nghĩa là ít thời gian làm việc trên cây trong nhà. Lại thêm rủi ro ong dính thuốc khi vườn bên ngoài đang phun. Vì vậy trong mùa hoa, nên giữ nhà kín; ngoài mùa hoa, có thể linh hoạt.
Nhà lưới đã kín và cửa có buồng đệm thì tổ ong dú làm việc khá yên ổn: ong không đốt, người vào tỉa cây, hái trái bình thường. Trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ ong dú giống đàn ổn định, thùng gọn đặt được trên kệ. Khi hỏi mua, báo trại loại cây, diện tích nhà lưới và ngày dự kiến hoa nở để trại giao tổ đúng lúc. Như mọi việc thụ phấn, hiệu quả từng nhà có thể khác nhau; giữ ghi chép một vụ để tự so sánh.
Với lưới chống côn trùng mắt nhỏ còn nguyên vẹn, ong dú thường không chui qua được. Ong hay thoát qua khe cửa, mép chân vách hoặc chỗ lưới rách hơn là qua mắt lưới.
Ong dú nhớ đường về tổ nên thường vẫn quay lại. Tuy vậy, thời gian ở ngoài là thời gian không làm việc trên cây trong nhà, và ong có thể dính thuốc từ vườn bên cạnh.
Không. Lưới che nắng mắt thưa để ong ra vào tự do, nên khu vườn đó giống vườn ngoài trời. Tổ vẫn thụ phấn được nhưng ong sẽ kiếm ăn cả bên ngoài.
Một số nhà vườn làm vậy để ong tự kiếm ăn thêm khi trong nhà hết hoa. Chỉ nên làm khi vườn xung quanh không phun thuốc, và đóng lại trước đợt hoa kế tiếp.
Khe đủ cho ong ra thì nhiều loại sâu hại nhỏ cũng có thể vào. Vì vậy vá khe cho ong cũng là giữ độ kín chống sâu cho cả nhà lưới.
Nhóm nuôi ong và biên tập của Trại Ong Dú OngDu.com — trại nuôi ong dú thật cách trung tâm TP.HCM khoảng 40km, mở tour cho khách tự tay mở thùng và thu mật. Bài viết dựa trên việc làm hằng ngày ở trại và những lỗi người mới hay g…
Xem trang tác giả →
Ong dú đập vào mái màng vì ánh sáng qua màng tản đều, ong mất mốc nên bay về chỗ sáng nhất; hạ tổ, tạo mốc màu, che chỗ chói và thông gió mái sẽ đỡ.
Thụ phấn tay chắc từng bông nhưng tốn công mỗi sáng, ong dú đỡ công nhưng phụ thuộc đàn và thời tiết; nhiều nhà màng kết hợp và thử đối chứng một vụ.
Trước khi đưa ong dú vào nhà màng: gỡ bẫy dính màu, ngưng thuốc độc với ong, kiểm thông gió, chuẩn bị nước và kệ có mái che để tổ mới không hao ong.
Ong dú chưa thay được việc rung hoa cà chua vì phấn nằm trong ống bao phấn cần rung mới rơi; ong chỉ có thể hỗ trợ thêm, rung giàn vẫn là việc chính.
Ong dú chịu nóng có giới hạn: nhà màng hầm hập thì ong ngưng bay, tổ phơi nắng có thể chết ngộp. Cần che riêng thùng, thông gió và đặt tổ chỗ mát nhất
Nhà màng 1.000 m2 không có số tổ cố định; bắt đầu với hai ba tổ khoẻ đặt rải đều theo khu, đếm ong ghé hoa mỗi sáng rồi mới quyết thêm hay giữ.
Ong dú nhỏ, không đốt, bay gần tổ và chịu vào những bông hoa nhỏ — đặc điểm làm nó hợp với việc thụ phấn trong vườn trái, nhà màng và vườn rau. Trang này dành cho nhà vườn: ong nhỏ thụ phấn thế nào, cây nào hưởng lợi, đặt tổ ra sao và giữ ong an toàn khi phun thuốc.